Bij een scheiding komt veel op je af. Er moeten afspraken worden gemaakt over de woning, eventuele alimentatie en de zorg voor kinderen. Ook pensioen verdient aandacht. Hoewel veel mensen zich ervan bewust zijn dat pensioen een belangrijk onderdeel is van de financiële afwikkeling, blijkt in de praktijk dat niet altijd duidelijk is welke regels gelden en welke keuzes gemaakt kunnen worden.
Dat is begrijpelijk. Pensioen is complex en de gevolgen van gemaakte afspraken worden vaak pas jaren later zichtbaar. Juist daarom is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in jouw pensioenrechten en de gevolgen van een scheiding. Met deze vijf pensioentips voorkom je onaangename verrassingen in de toekomst.
Pensioen vormt voor veel mensen een belangrijk onderdeel van het vermogen dat tijdens een huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt opgebouwd. Anders dan een woning of spaarrekening is pensioen minder zichtbaar, terwijl de financiële waarde aanzienlijk kan zijn.
Een scheiding kan grote gevolgen hebben voor de hoogte van het pensioeninkomen na pensionering. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het partnerpensioen en de financiële positie van een eventuele nieuwe partner. Daarom is het verstandig om pensioen vanaf het begin mee te nemen in de gesprekken en afspraken rondom de scheiding.
In Nederland regelt de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS) hoe het ouderdomspensioen wordt verdeeld. Uitgangspunt is dat het pensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd, gelijk wordt verdeeld tussen beide ex-partners.
Dat betekent dat ieder van de ex-partners in principe recht heeft op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens de gezamenlijke periode is opgebouwd. Pensioenrechten die vóór het huwelijk zijn opgebouwd, vallen buiten deze verdeling.
Wanneer tijdens het huwelijk bijvoorbeeld een ouderdomspensioen is opgebouwd van € 1.200 bruto per maand, heeft de ex-partner in principe recht op € 600 bruto per maand vanaf de pensioendatum.
Naast het ouderdomspensioen verdient ook het partnerpensioen aandacht. Dit is de uitkering die bedoeld is voor een partner wanneer de deelnemer aan de pensioenregeling overlijdt.
Na een scheiding kan een ex-partner recht houden op het deel van het partnerpensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Dit wordt bijzonder partnerpensioen genoemd. Veel mensen realiseren zich niet dat deze aanspraak ook na de scheiding kan blijven bestaan.
De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn, zowel voor de ex-partner als voor een eventuele nieuwe partner. Omdat de opbouw van partnerpensioen per regeling verschilt, is het verstandig om goed te bekijken hoe dit binnen jouw pensioenregeling is geregeld.
Een belangrijk aandachtspunt is de melding van de scheiding bij de pensioenuitvoerder. Hiervoor geldt een termijn van twee jaar na de scheidingsdatum.
Ex-partners kunnen hiervoor gebruikmaken van het officiële formulier Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen. Wanneer dit formulier tijdig wordt ingediend, zorgt de pensioenuitvoerder ervoor dat beide ex-partners vanaf de pensioendatum rechtstreeks hun eigen deel van het pensioen ontvangen.
Wordt de scheiding niet binnen deze termijn gemeld, dan vervalt het recht op pensioenverdeling meestal niet. Wel moeten ex-partners de financiële afwikkeling dan zelf regelen, wat later voor administratieve complicaties kan zorgen.
De wettelijke verdeling is niet verplicht. Ex-partners kunnen samen andere afspraken maken wanneer dat beter aansluit bij hun persoonlijke situatie.
Zo kan ervoor worden gekozen om af te zien van pensioenverdeling, een andere verdeelsleutel toe te passen of pensioenrechten te verrekenen met andere bezittingen, zoals de woning. Zeker bij ondernemerschap, grote inkomensverschillen of samengestelde gezinnen kan maatwerk verstandig zijn.
Het is daarbij belangrijk om gemaakte afspraken juridisch correct vast te leggen.
1. Vraag inzicht op in jouw pensioen
Veel mensen hebben slechts beperkt zicht op hun opgebouwde pensioenrechten. Via Mijnpensioenoverzicht.nl kun je eenvoudig bekijken hoeveel pensioen je hebt opgebouwd en bij welke uitvoerders dit is ondergebracht.
2. Controleer het partnerpensioen
Kijk niet alleen naar het ouderdomspensioen, maar ook naar het partnerpensioen. Zo krijg je inzicht in de rechten die zijn opgebouwd en de gevolgen van de scheiding voor jezelf, jouw ex-partner en eventueel een nieuwe partner.
3. Houd de tweejaarstermijn in de gaten
Zorg ervoor dat de pensioenuitvoerder tijdig op de hoogte wordt gesteld van de scheiding. Daarmee voorkom je dat de pensioenverdeling later alsnog onderling moet worden geregeld.
4. Maak bewuste afspraken
De standaardverdeling hoeft niet altijd de beste oplossing te zijn. Neem daarom de tijd om te beoordelen welke afspraken het beste passen bij jouw persoonlijke en financiële situatie.
5. Schakel deskundig advies in
Pensioenregelingen verschillen van elkaar en de gevolgen van keuzes zijn vaak pas op langere termijn zichtbaar. Deskundig financieel of juridisch advies kan helpen om weloverwogen beslissingen te nemen.
Met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel verandert er veel in pensioenland. Hoewel de basisregels rondom pensioenverdeling bij een scheiding blijven bestaan, neemt het belang van inzicht in de eigen pensioenopbouw verder toe.
Voor werknemers is het daarom verstandig om regelmatig stil te staan bij hun financiële toekomst. Werkgevers kunnen hierin ondersteunen door medewerkers te informeren over onderwerpen die van invloed zijn op hun financiële welzijn, waaronder pensioen en scheiding.
Voor werkgevers is pensioencommunicatie een belangrijk onderdeel van goed werkgeverschap. Levensgebeurtenissen zoals een scheiding kunnen grote invloed hebben op de financiële situatie en toekomstplannen van medewerkers. Door werknemers tijdig te informeren over hun pensioen en de mogelijke gevolgen van persoonlijke veranderingen, creëer je meer rust, duidelijkheid en financiële bewustwording. Schouten Zekerheid ondersteunt werkgevers bij het toegankelijk maken van pensioeninformatie en het versterken van pensioencommunicatie binnen de organisatie. Zo help je medewerkers om beter geïnformeerde keuzes te maken, juist op momenten waarop dat het meest nodig is.
Rob de Koning, Consultant Employee Benefits bij Schouten Zekerheid