Mantelzorg klinkt zwaar en officieel. Toch ben je al mantelzorger wanneer je langdurig en onbetaald zorgt voor een partner, ouder, kind of andere naaste met een ziekte, beperking of hulpbehoefte.
Het gaat verder dan een keer helpen met een boodschap. Het wordt mantelzorg wanneer de zorg structureel is. Wanneer jij degene bent die het opvangt. Wanneer jij het regelt.
In Nederland is ongeveer 14% van de bevolking (16 jaar en ouder) mantelzorger. Dit komt neer op 2 tot 2,5 miljoen mensen. Er wordt uitgegaan van mensen die per week minimaal 8 uur intensieve zorg verlenen of langer dan 3 maanden. Organisaties als MantelzorgNL laten zien hoe groot die groep is. Veel van hen combineren dit met een baan. Vaak zonder dat collega’s of leidinggevenden precies weten wat er thuis speelt.
Bewustwording is de eerste stap. Want pas als je erkent dat je mantelzorger bent, kun je ook kijken welke ondersteuning bij jouw situatie past.
Hier gaat het vaak mis. Veel werknemers hebben via hun werkgever een collectieve zorgverzekering, maar kijken zelden naar de specifieke vergoedingen rondom mantelzorg.
Toch bieden veel aanvullende verzekeringen ondersteuning. Denk aan vervangende mantelzorg, ook wel respijtzorg genoemd. Dat betekent dat iemand tijdelijk de zorg overneemt, zodat jij kunt herstellen of simpelweg even adem kunt halen.
Sommige verzekeraars vergoeden ook een mantelzorgmakelaar. Dat is iemand die helpt bij het regelwerk: indicaties aanvragen, contact met instanties, formulieren invullen. Juist dat administratieve deel kost vaak veel energie.
Daarnaast kan er psychologische ondersteuning beschikbaar zijn bij overbelasting. Of een cursus die helpt om beter om te gaan met de combinatie van zorg en werk.
Wat precies vergoed wordt, verschilt per verzekeraar en zit meestal in de aanvullende verzekering. Maar wie niet kijkt, weet niet wat mogelijk is.
Een begrijpelijke gedachte is: extra hulp zal wel duur zijn. Toch blijkt dat in de praktijk vaak mee te vallen.
Belangrijker nog: ondersteuning kan voorkomen dat de situatie escaleert. Dat je zelf uitvalt. Dat je inkomen onder druk komt te staan. Of dat je uiteindelijk hogere zorgkosten maakt omdat je te lang hebt gewacht.
Hulp inschakelen is dus geen luxe. Het is vaak een verstandige investering in je eigen gezondheid en stabiliteit.
Begin klein. Log in bij je zorgverzekeraar en kijk naar je aanvullende verzekering. Zoek eens op ‘mantelzorg’ of ‘vervangende mantelzorg’. Neem contact op met de klantenservice als iets onduidelijk is.
Een collectieve zorgverzekering heeft als voordeel dat vergoedingen veelal uitgebreider zijn dan in het geval je het direct via de zorgverzekeraar sluit. Dit kan ook gelden voor jouw mantelzorgvergoeding.
Ben je via je werkgever verzekerd en klant bij Schouten Zekerheid? Dan kan de Zorgdesk helpen om inzichtelijk te maken wat er binnen jouw collectieve regeling mogelijk is.
Loop je op je werk tegen grenzen aan? Trek dan tijdig aan de bel bij je leidinggevende of bij de HR afdeling. Niet pas wanneer het niet meer gaat, maar juist wanneer je merkt dat het begint te schuren.
Ook via de Rijksoverheid is informatie te vinden over zorgverlof en wettelijke regelingen.
Veel mantelzorgers blijven te lang stil. Ze willen geen uitzondering zijn. Geen extra last vormen. Geen collega’s belasten.
Maar de realiteit is dat overbelasting veel voorkomt. En dat vroegtijdige ondersteuning het verschil maakt tussen volhouden en uitvallen.
Mantelzorg is iets om trots op te zijn. Het laat betrokkenheid zien. Loyaliteit. Liefde.
Maar het mag niet betekenen dat je jezelf uit het oog verliest.
De combinatie van werk en zorg is intensief. Gelukkig hoef je die niet alleen te dragen. Er zijn regelingen. Er is ondersteuning. En er is ruimte om het gesprek aan te gaan.
Veel vergoedingen blijven liggen.
Misschien is het tijd om te kijken wat er voor jou wél mogelijk is.
Bron cijfers: Werk en Mantelzorg