“Vroeger bouwden we gewoon wat er op de tekening stond.
Tegenwoordig begint het werk vaak al vóórdat de tekening af is.”
Deze ontwikkeling zien we breed terug in de bouwsector. En die verandering komt niet uit het niets. Nieuwe contractvormen zoals UAV-GC en de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) hebben de verantwoordelijkheden in projecten fundamenteel verschoven. Opdrachtgevers leggen steeds meer verantwoordelijkheid neer bij de uitvoerende partij. Niet alleen voor de bouw, maar ook voor de kwaliteit, maakbaarheid en, in toenemende mate, het ontwerp.
Daarnaast speelt efficiëntie een grote rol. Door aannemers eerder in het proces te betrekken, kunnen projecten sneller, slimmer en vaak kostenefficiënter worden gerealiseerd. Het gevolg is duidelijk: de aannemer is niet langer alleen uitvoerder, maar steeds vaker medeverantwoordelijk voor het eindresultaat.
Meedenken is waardevol — maar niet vrijblijvend
In de praktijk betekent dit dat aannemers actief meedenken over constructies, detaillering en installaties. Dat gebeurt vaak in goede samenwerking met architecten en adviseurs, met als doel een beter project neer te zetten. Maar waar de samenwerking intensiever wordt, vervaagt ook de scheidslijn tussen ontwerp en uitvoering. En precies daar ontstaat een belangrijk risico. Want juridisch geldt: wie invloed uitoefent op het ontwerp, kan ook verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen daarvan zelfs als die verantwoordelijkheid niet expliciet zo is bedoeld.
De echte verantwoordelijkheid wordt pas zichtbaar bij schade
Tijdens een project lijkt alles vaak helder. Rollen zijn verdeeld, keuzes worden afgestemd en het proces verloopt zoals gepland. Maar op het moment dat er schade ontstaat of dreigt te ontstaan, verandert de dynamiek. Dan wordt er teruggekeken:
-
wie heeft welke keuzes gemaakt?
-
wie heeft welke invloed gehad?
-
en wie had welke verantwoordelijkheid, contractueel én feitelijk?
Juist dan blijkt dat aannemers regelmatig meer verantwoordelijkheid hebben gedragen dan zij zich vooraf realiseerden. Niet per se omdat dit expliciet is afgesproken, maar omdat hun rol in de praktijk verder ging dan alleen uitvoeren. Wat bedoeld was als meedenken, wordt achteraf juridisch beoordeeld als mede ontwerpen. En daarmee kan de aansprakelijkheid bij de aannemer komen te liggen.
Verzekeringen lopen niet altijd mee met deze verschuiving
Veel bouwbedrijven hebben hun verzekeringen nog ingericht op de traditionele rolverdeling in de sector.
- een CAR-verzekering voor risico’s tijdens de bouw
- een AVB-verzekering voor aansprakelijkheid
Dat zijn essentiële onderdelen van de basis. Maar ze sluiten niet altijd aan op de realiteit van vandaag, waarin verantwoordelijkheden verschuiven en rollen overlappen. Met name bij ontwerpaansprakelijkheid ontstaat regelmatig onduidelijkheid:
- wat valt onder uitvoering?
- wat wordt gezien als ontwerpverantwoordelijkheid?
- en waar zit mogelijk een gat in de dekking?
Dit soort vragen komt zelden naar voren zolang er geen schade is — maar wordt cruciaal zodra er een claim ontstaat.
Wat wij in de praktijk zien
Bij Schouten Zekerheid begeleiden wij dagelijks bouwbedrijven die met deze vraagstukken te maken hebben.
Wat daarbij opvalt: het gaat zelden mis door onzorgvuldigheid, maar vooral door onduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden.
Aannemers:
- groeien mee met nieuwe contractvormen zoals UAV-GC
- krijgen te maken met de impact van de WKB
- nemen in de praktijk meer verantwoordelijkheid dan contractueel soms is vastgelegd
En juist die combinatie maakt het risico complex.
Hoe wij bouwbedrijven hierin begeleiden
Onze rol gaat verder dan het beoordelen van een polis. Wij helpen bouwbedrijven om vooraf inzicht te krijgen in hun daadwerkelijke risico’s — nog vóórdat er iets gebeurt. Dat doen we onder andere door:
-
projecten en contractvormen (zoals UAV en UAV-GC) inhoudelijk te analyseren
-
te toetsen waar ontwerpverantwoordelijkheid feitelijk ontstaat
-
risico’s te vertalen naar concrete verzekeringsoplossingen
-
en kritisch te kijken naar mogelijke hiaten tussen praktijk en dekking
Daarbij brengen we niet alleen de polis in kaart, maar juist de manier van werken. Want daar ontstaat het verschil. Ons doel is helder: voorkomen dat een aannemer pas bij schade ontdekt welke verantwoordelijkheid hij feitelijk heeft gedragen.
Inzicht vooraf voorkomt discussie achteraf
De bouwsector blijft zich ontwikkelen. Rollen verschuiven, verantwoordelijkheden veranderen en wetgeving zoals de WKB versterkt die beweging.
Voor aannemers betekent dit dat risicomanagement niet langer alleen draait om uitvoering, maar juist om het totaalplaatje van ontwerp, contract en praktijk. Wie daar vooraf scherp op is, voorkomt verrassingen achteraf.
Download the brochure
Wil je weten hoe je deze risico’s binnen jouw organisatie beheersbaar maakt? Download de brochure over de Bouw Protectie Polis en ontdek hoe je grip houdt op aansprakelijkheid in een veranderende bouwpraktijk met Schouten Zekerheid als kennispartner naast je.
